Η σπονδυλωτή αφήγηση που ακολουθεί βασίζεται σε τρεις εισηγήσεις από την ημερίδα _Φωνές προσφύγων_ που διοργάνωσε η Διεύθυνση Διαχείρισης Εθνικού Αρχείου Μνημείων στις 8 Ιουνίου 2022 για να τιμήσει την επέτειο των 100 χρόνων από τη Μικρασιατική καταστροφή μέσα από την έρευνα σχετικού αρχειακού υλικού που φυλάσσεται στο Ιστορικό Αρχείο Αρχαιοτήτων και Αναστηλώσεων. Οι τόποι των ιστοριών είναι η Χίος, η Θάσος και οι Δελφοί.

Η καθεμία από αυτές αναδεικνύει την πολυπλοκότητα και τον επείγοντα χαρακτήρα του προσφυγικού προβλήματος και προβάλλει τη σχέση της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας με άλλες κρατικές και τοπικές αρχές και την αποφασιστικότητα με την οποία ιστορικά στελέχη ν της αντιμετώπισαν το ζήτημα της προστασίας των αρχαιοτήτων σε ακραίες συνθήκες, χωρίς να αγνοούν το ανθρώπινο δράμα.

Η ιστορία που ακολουθεί είναι η ιστορία μιας τυπικής σωστικής ανασκαφής στα μέσα της δεκαετίας του 1980 στο νησί της Σκύρου, όταν στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Ευβοίας, στης οποίας την αρμοδιότητα ανήκει το νησί, προΐστατο η κ. Έφη Σαπουνά Σακελλαράκη.
Τα στοιχεία για την ιστορία προέρχονται από το Αρχείο Γιάννη Σακελλαράκη (1936-2010) και Έφης Σαπουνά-Σακελλαράκη που φυλάσσεται στο Ιστορικό Αρχείο Αρχαιοτήτων και Αναστηλώσεων της Διεύθυνσης Διαχείρισης Εθνικού Αρχείου Μνημείων.

Η ιστορία ακολουθεί πιστά την καταγραφή του ημερολογίου ανασκαφής.